بسم الله الرحمن الرحیم

معیارهای انتخاب همسر

خانواده کوچکترین نهاد اجتماعی است که می‌توان از آن به عنوان اثرگذارترین مرکز انتقال فرهنگ و سبک‌ زندگی به نسل آینده از آن یاد کرد.
خانواده‌ای که در ابتدای زندگی بشر به صورت گسترده (باقر ساروخانی، ۱۳۸۴، مقدمه ای بر جامعه شناسی خانواده، تهران: نشر نی) متشکل از پدربزرگ و مادربزرگ و پدر و مادر بوده و امروزه با شکل‌های مختلف آن که بیشتر به سمت هسته‌ای شدن (پدر، مادر و فرزندان) گام بر می‌دارد.
در کنار این دو خانواده شکل‌های دیگری نیز از خانواده حضور دارند. خانواده‌ای ناقص که در آن یکی از ستون‌های زندگی(پدر یا مادر) به دلیل فوت و یا طلاق حضور ندارند و یا خانواده های همجنس گرا.
اما پایه و اساس زندگی موفق زمانی صورت می‌گیرد که فرد در انتخاب شریک زندگی خود، بر اساس معیارهای مورد نظر به شیوه درست انتخاب کند، اما این معیارها از موارد اثر گذار در داشتن یک زندگی مناسب و موفق است که آن هم برگرفته از سبک و الگوی زندگی است.

معیارهای انتخاب همسر در سبک زندگی غربی

سبک زندگی غربی بر پایه فلسفه اومانیسمی یا مادی‌گرایی شکل گرفته است، این فلسفه بر آن است که هر چه بر اساس مادیات آن هم در جهت کثرت و افزایش آن باشد، ‌خوشبختی بیشتری را به همراه خواهد آورد.
درنتیجه معیارهای انتخابی از سوی این سبک زندگی نیز بیشتر به سوی مادیات گرایش دارد. معیارهایی نظیر قدرت، ثروت، طبقه اجتماعی، منزلت شغلی، درآمد، زیبایی ظاهری،‌ مشهور بودن و ... (استیون ناک، ۱۳۷۹، ازدواج در زندگی مردان، غفاری، سعید،‌ تهران: ساحل) بر آمده از این دیدگاه است.
اما همین معیارها در میان جوانان امروز ایرانی نیز رواج دارد. امروزه دختران جوان جامعه ما برای این که بتواند در میان مردان مجرد جایگاهی داشته باشد، به عمل های زیبایی بسیاری روی آورده اند، عمل بینی،‌کاشت گونه، کشیدن پشت چشم و ... از این موارد است.
در اسلام نیز توجه به نظافت و پاکیزگی را مورد توجه قرار داده است چنانچه در احادیثی از حضرت رسول«صل‌الله علیه‌وآله» آمده که بر رعایت نظافت و پاکیزگی بدن تاکیده گردیده است. امام علی«علیه‌السلام» فرمود: خودتان را به وسیله آب از بوی نامطبوعی که مایه آزار دیگران است پاکیزه سازید، به (سر و وضع) خودتان برسید، زیرا خداوند عزوجل از بندگان کثیف و لاقید خود که هر که با او می نشیند از وی بیزار می شود, نفرت دارد(الخصال، ص ۶۲۰، ج۱۰).
در اینجا بر آن نیست که بگوییم آرایش کردن بد و نادرست است بلکه می‌خواهیم بگوییم که در نظر گرفتن زیبایی به عنوان تنها معیار انتخاب همسر و یا به عنوان معیارهای اصلی انتخاب همسر اشتباه است.
در اسلام نیز توجه به زیبایی از اهمیت برخردار است ولیکن آن را در مراتب بعدی انتخاب قرار می‌دهد. همانطور که رسول گرامی‌خدا«صل‌الله علیه‌وآله» فرموده‌‌اند: کسی‌که(صرفا) برای زیبایی زنی(و همچنین مردی) با او ازدواج کند، در او امور ناخوشایند خواهد دید. (مبحث تدین، ص ۵۵).
متاسفانه جامعه ما به قدری به این عامل توجه می‌کند که حتی به عنوان مساله‌ای رقابت آمیز در میان جوانان قرار گرفته است یا حتی در بسیاری از موارد به انجام اقداماتی نظیر اسید پاشی که نه تنها زیبایی بلکه سلامت فرد را به خطر می اندازد، منجر می شود.
ملاک دیگری که به شدت در جامعه ما رواج یافته، ثروت و منزلت اجتماعی دختر است. بسیاری از خواستگاران امروزه به دنبال دخترانی هستند که هم از نظر خانواده تمکن مالی داشته باشند و هم در مشاغل پر درآمد و با منزلت بالای اجتماعی در حال کار باشند.
این در حالی است که بسیاری از این ازدواج‌ها به شکست و یا حتی به ضرب و شتم و یا قتل، جنایت و یا حتی داشتن زندگی بدون عاطفه و مهر ختم می‌شود. از منظر اسلام این امر نکوهیده است.
چنانچه پیامبر اسلام می‌فرمایند: کسی که برای زیبایی زنی با آن ازدواج کند آنچه دوست دارد را نخواهد دید و کسی که برای مال زن با او ازدواج کند، خدا او را به همان مال می‌سپارد، بر شما باد به زنان و دختران متدین (التهذیب،  ج۷، ص۳۹۹).
در مجموع باید به این نکته اشاره کرد در نظر گرفتن جمال و زیبایی و یا ثروت و تمکین مالی از سوی طرفین به عنوان تنها معیارهای ازدواج نه تنها به جاده موفق زندگی ختم نخواهد شد بلکه شکست نیز در پی خواهد داشت.